अभियानको दिन 13 ·
अन्तिम ओरालो र फरक संसार
काठमाडौँ, नेपाल · 4800 मि उचाइ




बिहान ५:३० को अलार्म। छ बजे खाना। ६:३० मा बाटोमा, तापक्रम -२०°C।
हिजो पग्लिएको बाटो राति बरफको पातो बनेको थियो। माइक्रोस्पाइक र ट्रेकिङ पोल अत्यावश्यक भए। न्यानो हुन पनि छिटो हिँड्यौँ। आरोहीका स्मारक हुँदै थुक्लातिर ओर्लँदा हामी कति माथि चढेका रहेछौँ भन्ने बुझियो।
थुक्लानजिक साँघुरो र भीरछेउको भागमा पूर्ण ध्यान दिनुपर्यो। दुई हप्ताअघि हिउँ र बरफबिनाकै अवस्थामा एक भरिया त्यहाँ चिप्लेर खसी ज्यान गुमाएका थिए। कसैले जोखिम लिएन।
करिब ४० मिनेटपछि घाम हिमालमाथि आयो। औँलामा फेरि अनुभूति आयो। -२०°C मा सानो विलासिता।
फेरिचेमा नीलो त्रिपालले ढाकेका दुई हेलिकप्टरका भग्नावशेष देख्यौँ। दुई दिनअघि अवतरण गर्दा ठोक्किएर एक जनाको मृत्यु र दुई घाइते भएका थिए। पछि थाहा भयो, राष्ट्रिय प्रथम पृष्ठ र अन्तर्राष्ट्रिय समाचार बनेको रहेछ। तर ३० मिटर परको चियाघरमा दैनिक जीवन चलिरहेकै थियो। त्यो विरोधाभास बुझ्न कठिन थियो।
त्यसैगरी हाम्रो पदयात्रा सकियो।
Raj, Sunil र तीन भरिया हामीसँग आए। चुपचाप अपरिहार्य काम गरेका भरियालाई धन्यवाद र बकसिस दियौँ। बाटोमा हाम्रा झोला लिएर विश्राम गरिरहेका भेटिएका थिए, तर झोला अर्को चियाघरमा सधैँ पहिल्यै पुगिसकेका हुन्थे।
Raj र Sunil हेलिकप्टर नआउन्जेल बसे। दस दिनमा कथा, तास र हाँसो बाँडेर साथी बनेका थिए। Raj ले हिउँ र पानीमा बाटो देखाए, Stephen ढिलो हुँदा साथ बसे र कठिन हुँदा उनको डेप्याक पनि बोके। हामीले उनीहरूलाई बकसिसभन्दा धेरै ऋण तिर्न बाँकी थियो।
अस्थायी हेलिप्याडमा अन्तिम सामूहिक तस्बिर खिच्यौँ। हेलिकप्टर आयो र केही मिनेटमै शब्द र तस्बिरले समेट्न नसक्ने हिमालछेउबाट उपत्यका हुँदै उड्यौँ।
लुक्लामा हेलिकप्टर फेर्यौँ र अर्को एक घण्टा उडेर काठमाडौँ आयौँ।
ट्राफिक, हल्ला र सभ्यतामा फर्कँदा अनौठो ग्रहमा झारिएको एलियनजस्तो लाग्यो। पहाडले मेरो दृष्टिकोण बदलेको थियो, कसरी भन्ने त्यति बेला बुझिसकेको थिइनँ।
हामीले लक्ष्यका तीन भञ्ज्याङ पार गरेका थिएनौँ। तर धेरै टाढा आइपुगेका थियौँ।
पदयात्रा सकियो। कथा अझै सकिएको छैन जस्तो लाग्छ।
4800 मि उचाइ · 6 km · 44 मि उक्लाइ · हिँडाइ समय 1 h 36 min · औसत 90 धड्कन/मिनेट